و نيز حديث متوكّل بن هارون كه از امام صادق عليه السلام نقل كرده كه فرمود : ما خَرَجَ وَ لا يَخرُجُ مِنّا أَهلَ البَيتِ إِلى قيامِ قائِمِنا أَحَدٌ لِيَدفَعَ ظُلماً أَو يَنعَشَ حَقّاً إلّا اصطَلَمَتهُ البَلِيَّةُ ، وَ كانَ قِيامُهُ زِيادَةً فِى مَكرُوهِنا وَ شِيعَتِنا . « 1 » هيچ يك از ما اهل بيت تا قيام قائم ما براى جلوگيرى از ستمى و به پا داشتن حقّى ، قيام نمىكند ، مگر اين كه ريشه‌كنى بلا بد نيست و قيام او بر اندوه ما و پيروان ما مىافزايد . هرچند در اين دسته از احاديث ، قيام قبل از ظهور امام مهدى عليه السلام نهى نشده ، ليكن ظاهر مفاد آنها ، باطل دانستن اين‌گونه قيام‌هاست ؛ زيرا نه تنها نتيجه‌اى ندارد و به شكست مىانجامد ، بلكه موجب آن است كه قيام كننده ، بازيچهء دست سياست‌بازان شود و سرنوشت وى و همراهانش ، اندوه اهل بيت عليهم السلام را افزون نمايد . نقد و بررسى احاديث نهى از قيام به منظور نقد و ارزيابى اين دسته از احاديث ، لازم است ابتدا سند آنها و سپس محتواى آنها بررسى شوند و سرانجام ، مضمون آنها بر موازين اصولى نقد و ارزيابى حديث ، عرضه شود . الف - ارزيابى سند احاديث نهى از قيام بسيارى از احاديث كه ملاحظه شدند ، از نظر سند ، معتبر نيستند ؛ « 2 » ليكن نكتهء مهم اين است كه اگر سند همهء اين احاديث هم صحيح فرض شوند ، آنچه در نظر ابتدايى از اين احاديث برداشت مىشود ، قطعاً مقصود نيست . اين نكته را در ارزيابى مضمون آنها توضيح خواهيم داد .

--> ( 1 ) . صحيفهء سجّاديه : ص 11 . ( 2 ) . براى آگاهى از ارزيابى كامل سند احاديثى كه در اين باره وارد شده ، ر . ك : دراسات فى ولاية الفقيه : ج 1 ص 205 - 256 .